750 jaar

Het gemeentewapen van Nieuwkoop zoals deze er honderden jaren geleden uitzag.

In het jaar 2020 vieren we dat de kern Nieuwkoop 750 jaar bestaat. Een jubileum dat met vele activiteiten gevierd wordt. Een groots historisch toneelstuk, een Omroepersconcours met een historische modeshow, een interactief moordspel, speciale lessen voor basisscholen, culinaire dorpswandelingen, Slootkunst enzovoort.

Exacte jaartal

Er is wel wat te doen geweest over het exacte jaartal waarin Nieuwkoop ontstond. Het dorp Nieuwkoop vierde haar 700ste verjaardag namelijk in 1982. Dit zou betekenen dat het 750-jarig jubileum pas in het jaar 2032 is. Frans Buijserd, in 2019 nog burgemeester van gemeente Nieuwkoop, reageerde hierop: “We wilden deze bijzondere leeftijd natuurlijk wel goed vieren. En dat betekende, in het juiste jaartal. Om erachter te komen hoe oud Nieuwkoop nu precies was, vroeg ik Erfgoed Leiden & Omstreken dit uit te zoeken. De directrice van het erfgoed ging er direct mee aan de slag.” Al snel bleek dat een precieze leeftijd niet te achterhalen is; simpelweg omdat er geen stichtingsakte vindbaar is. Wel komt Nieuwkoop in verschillende historische documenten voor. De oudste vermeldingen dateren uit de 13ste eeuw.

Floris V van Holland. Bron: www.absolutefacts.nl

Mevrouw Nitev, directeur Erfgoed Leiden en Omstreken: “Een van de oudste vermeldingen stamt uit 1282. In een oorkonde kent graaf Floris V van Holland (zie foto hiernaast) aan ridder Nikolaas van Kats inkomsten toe, onder andere uit Nieuwkoop. We hebben ontdekt dat deze oorkonde de basis was voor de viering van 700 jaar Nieuwkoop in 1982.”

Nitev vervolgt: “Doordat veel historische documenten tegenwoordig online gearchiveerd en raadpleegbaar zijn, gaat het speurwerk een stuk eenvoudiger dan in 1982. Toen we verder zochten, stuitten we op een nog ouder document waarin Nieuwkoop wordt genoemd. Namelijk een oorkonde uit 1270. Beide oorkonden komen voor in J.G. Kruisheer, Oorkondenboek van Holland en Zeeland tot 1299.”

Huwelijksgeschenk

Gerekend vanaf de oudste officiële oorkonde (21 september 1270) bestaat het dorp Nieuwkoop in 2020 dus inderdaad 750 jaar. Buijserd: “Het leuke is, dat Nieuwkoop als eerste wordt vermeld als huwelijksgeschenk aan jonkvrouw Aleid. Aleid was de hofdame van koningin Elisabeth van Brunswijk, de moeder van graaf Floris V van Holland. Na het overlijden van de koningin, heeft graaf Floris de belofte aan de hofdame officieel verwoord in deze oorkonde op 21 september 1270. Voor haar huwelijk met Reinout krijgt Aleid een jaarlijkse rente van 2 hoed rogge uit de opbrengsten van Nieuwkoop.”