Wanneer ontstond Nieuwkoop nou precies?

Er is lang gepraat over wanneer Nieuwkoop nou precies ontstond. Lang is gedacht dat dit in het jaar 1282 was. En wie waren de ontdekkers? De zigeuners met hun gebroken wagenwiel? Of toch graaf Floris de Vijfde van Holland?

De viering van het 700-jarig bestaan van
Nieuwkoop in 1982.

Vraag maar eens aan je ouders. Zij vierden in 1982 misschien wel dat Nieuwkoop haar 700ste verjaardag vierde. Het zou zelfs kunnen dat één van hen zelfs op de foto staat. Klik gerust even op de foto, hij opent dan groter in een nieuw scherm, en vraag je ouders of ze iemand herkennen op de foto.

Bestaat Nieuwkoop dan niet pas in 2032 750 jaar? De burgemeester van gemeente Nieuwkoop, Frans Buijserd, legt het uit: “Om erachter te komen hoe oud Nieuwkoop precies is, heb ik Erfgoed Leiden & Omstreken gevraagd om dit uit te zoeken. De directrice van het erfgoed ging er direct mee aan de slag. De precieze leeftijd kon zij niet vinden. Dat komt vooral, omdat er geen papieren zijn waar de oprichting op staat. Maar Nieuwkoop komt wel in historische papieren voor. Een heel oud document, een papier, dat gevonden is, waarin Nieuwkoop genoemd wordt, komt uit de 13ste eeuw.”


Graaf Floris de Vijfde van Holland

Floris V van Holland (1254-1296). Bron: absolutefacts.nl

Mevrouw Nitev, de directeur van Erfgoed Leiden en Omstreken, vertelt: “Op een oorkonde uit 1282 staat dat graaf Floris V van Holland (zie foto) aan ridder Nikolaas van Kats geld betaald, onder andere uit Nieuwkoop. Dat was tot een tijdje terug de oudste vermelding van Nieuwkoop. We hebben ontdekt dat deze oorkonde de reden was voor de viering van 700 jaar Nieuwkoop in 1982.”

Computer uit 1982
Een computer uit 1982.

Maar omdat veel documenten tegenwoordig in computers zijn gezet, is het nu veel makkelijker zoeken dan in 1982.

Je kunt het je misschien niet voorstellen, maar in 1982 hadden nog maar weinig mensen een computer. En internet was ook nog erg nieuw.

Mevrouw Nitev van Erfgoed Leiden: “We zijn nu dus verder gaan zoeken en vonden een nog ouder document waarin Nieuwkoop wordt genoemd. De naam Nieuwkoop stond in een oorkonde uit 1270.”


Oudste oorkonde

En die oudste oorkonde waarover Mevrouw Nitev het heeft, is van 21 september 1270. Dus het dorp Nieuwkoop bestaat in 2020 inderdaad 750 jaar. Natuurlijk kan er altijd nog een ouder document gevonden worden.

Huwelijksgeschenk

Frans Buijserd vertelt over de oudst gevonden oorkonde: “Het leuke is, dat Nieuwkoop als eerste wordt vermeld als huwelijksgeschenk aan jonkvrouw Aleid. Aleid was de hofdame van koningin Elisabeth van Brunswijk, de moeder van graaf Floris V van Holland. Na het overlijden van de koningin, heeft graaf Floris de belofte aan de hofdame in deze oorkonde laten zetten. Er staat op de oorkonde geschreven: ‘Voor haar huwelijk met Reinout krijgt Aleid een jaarlijkse rente van 2 hoed rogge uit de opbrengsten van Nieuwkoop’.”